ASTRONOMİK ZAMAN GÖSTERGELERİ

  • 637 SHARES

İki astronomik ve anlaması zor komplikasyon; sidereal zaman ve equation of time.

Sidereal Zaman
Bir cumartesi gecesi gökyüzüne baktığınızı farz edin, başınızın üzerinde ışıltılı bir yıldız gördünüz ve o yıldızın parlaklığından etkilendiniz. Pazar gecesi de kendisini tekrar ve aynı yerinde görmek için tam 24 saat sonra dışarıya çıktınız, fakat yıldız bir önceki gece durduğu yerde durmuyor, çünkü siz biraz geç kaldınız. Dünya kendi etrafında dönmek için 24 saate ihtiyaç duyuyor fakat yıldızlar bunu daha az zamanda tamamlıyor. Uzak yıldızların bize olan mesafesi onların belirli bir noktadaki pozisyonlarına ve gözlem açılarına minimum etki yaptığı için bir sidereal gün yani bir yıldız günü 24 saatin aksine 23 saat 56 dakika ve 4 saniyeyi kapsıyor. Yüksek saatçilik manüfaktürleri de bu komplikasyonu modellerinde kullanarak mühendislik becerilerini sergileme yarışına giriyorlar.

Equation of time
Yine bir cumartesi, fakat henüz gece olmamış, Güneş’in gökyüzünde görünür olduğu vakitlerdeyiz. Güneş’in konumunu gökyüzünde işaretledik ve bir sonraki gün, yani tam 24 saat sonra kendisini aynı yerde görebilmek için gökyüzüne baktık. Fakat tıpkı yıldızlarda olduğu gibi Güneş de aynı yerinde değildi. Bir gün önceki konumuna gelmesi için biraz bekledik ve sonuçta kısa bir süre geçti. Geçen bu süre Dünya’nın Güneş etrafındaki eliptik yörüngesinden kaynaklanıyor ve doğal olarak bizim Güneş’imiz gökyüzünde aynı yere gelmek için yılın dört günü hariç hep farklı zamanlara ihtiyaç duyuyor. Bu zaman farkını komplikasyon olarak kullanan manüfaktürler de equation of time (zaman denklemi) özellikli saatler üretmiş oluyor. Gerçek Güneş zamanı ikinci bir ibreyle gösteriliyor ve dakika ibresiyle yaptığı fark sayesinde zaman denklemindeki sonuç okunabiliyor. Ya da equation of time tek başına bir ibreyle de direkt değeri verebiliyor.